Wat is LLM-zichtbaarheid? Zo kiezen AI-assistenten bedrijven

Steeds meer mensen leggen hun vraag niet alleen aan Google voor, maar ook aan ChatGPT, Gemini, Copilot of Perplexity. En wie wel googelt, krijgt steeds vaker eerst een AI-antwoord te zien, nog boven de gewone zoekresultaten. De vraag is daardoor niet meer alleen of je bovenaan staat, maar ook of het antwoord jou noemt.

Daar gaat LLM-zichtbaarheid over. In dit artikel lees je wat het is, waarom het juist nu in Nederland speelt, hoe AI-assistenten bepalen welke bedrijven ze noemen en wat je er als ondernemer zelf aan kunt doen.

Wat is LLM-zichtbaarheid?

LLM-zichtbaarheid is de mate waarin AI-assistenten je bedrijf kunnen vinden, begrijpen en noemen in hun antwoorden. LLM staat voor large language model: het taalmodel achter tools als ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity, en achter de AI-overzichten en de AI-modus in Google.

Je hoort er verschillende namen voor: AI-vindbaarheid, AI-zichtbaarheid, AEO (answer engine optimization) en GEO, wat staat voor Generative Engine Optimization. Die laatste term komt uit een wetenschappelijk artikel van Pranjal Aggarwal en collega’s, eind 2023 gepubliceerd en in 2024 gepresenteerd op de KDD-conferentie. In hun experimenten verhoogden aanpassingen aan de inhoud van pagina’s de zichtbaarheid in AI-antwoorden met tot 40 procent, al verschilde het effect sterk per onderwerp.

In de praktijk komt LLM-zichtbaarheid neer op drie dingen:

• Vinden: kan een AI-assistent je informatie bereiken en lezen?
• Begrijpen: is duidelijk wat je doet, voor wie en waar?
• Noemen: vertrouwt de assistent je genoeg om je aan te bevelen of als bron te linken?

Neem een fysiotherapeut in Maastricht. Stel dat iemand aan ChatGPT vraagt: “Welke fysiotherapeut in Maastricht is goed met hardloopblessures?” en het antwoord noemt twee of drie praktijken. Sta jij daar niet tussen, dan besta je op dat moment niet voor die persoon. Er is geen tweede pagina met zoekresultaten waar hij nog even doorklikt.

Waarom is LLM-zichtbaarheid nu belangrijk in Nederland?

Omdat AI-antwoorden in korte tijd gewoon zijn geworden, ook in Nederland en ook binnen Google zelf. Wie niet in die antwoorden opduikt, mist een groeiend deel van de momenten waarop klanten een keuze maken.

Een paar feiten op een rij:

• Sinds mei 2025 toont Google AI-overzichten in het Nederlands: een door AI geschreven samenvatting boven de zoekresultaten, met links naar de bronnen.
• Op 8 oktober 2025 begon Google in Nederland met de uitrol van de AI-modus, in het Nederlands. Google splitst je vraag daarin op in deelonderwerpen en voert tegelijk een hele reeks zoekopdrachten uit. Volgens Google stellen vroege gebruikers vragen die twee tot drie keer zo lang zijn als gewone zoekopdrachten.
• Uit het trendonderzoek What’s Happening Online & AI 2026 van Ruigrok blijkt dat 65 procent van de Nederlanders weleens een AI-toepassing gebruikt, tegenover 43 procent een jaar eerder. Het aandeel dat minstens wekelijks AI gebruikt, verdubbelde van 19 naar 40 procent.

Tegelijk is Google niet ineens verdwenen. In hetzelfde onderzoek zegt twee derde van de Nederlanders nog het liefst via een zoekmachine te zoeken. Wel gebruikt 28 procent door AI-tools minder vaak een zoekmachine dan een jaar eerder.

De conclusie is dus niet dat zoekmachines dood zijn. Mensen gebruiken allebei, en de grens vervaagt: ook in Google lezen ze steeds vaker eerst een AI-antwoord.

Hoe kiezen AI-assistenten welke bedrijven ze noemen?

Een AI-assistent haalt zijn kennis uit twee bronnen: wat het model tijdens de training heeft geleerd, en wat het op het moment van de vraag live opzoekt. In beide gevallen bepalen je eigen website, je bedrijfsgegevens en wat anderen over je schrijven welk beeld er ontstaat.

Route 1: trainingsdata

Taalmodellen worden getraind op enorme hoeveelheden tekst, voor een groot deel afkomstig van het openbare web. Crawlers als GPTBot van OpenAI en ClaudeBot van Anthropic verzamelen webinhoud die voor die training gebruikt kan worden. Wat een model zo leert, is een momentopname. Het loopt altijd wat achter en verandert pas bij een nieuwe modelversie. Een verhuizing, een nieuwe dienst of een nieuwe naam ziet een model dus niet meteen.

Route 2: live zoeken en ophalen

Steeds vaker zoekt een assistent eerst op het web en vat hij daarna samen wat hij vindt. ChatGPT gebruikt daarvoor onder meer OAI-SearchBot, Anthropic heeft Claude-SearchBot en Perplexity werkt met PerplexityBot. De AI-overzichten en de AI-modus van Google putten uit de zoekindex van Google: een pagina moet geïndexeerd zijn en met een tekstfragment in Google mogen verschijnen om als bron in aanmerking te komen.

Route	Hoe het werkt	Voorbeelden	Wat jij beïnvloedt
Trainingsdata	Het model leert vooraf van grote hoeveelheden tekst	GPTBot, ClaudeBot	Hoe vaak en hoe consistent je bedrijf online wordt beschreven
Live zoeken	De assistent zoekt tijdens het gesprek en vat bronnen samen	OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot, de Google-index	Of je site leesbaar en vindbaar is, en wat er nu over je te vinden is

Welke signalen wegen mee?

Niemand kent het exacte recept, en het verschilt per assistent. De bouwstenen zijn wel bekend:

• Je eigen website. Dit is de belangrijkste bron over jouw bedrijf. Staat er duidelijk wat je doet, waar en voor wie? En kan een crawler de tekst überhaupt lezen? Veel moderne sites laden hun tekst met JavaScript, en de crawlers van onder meer OpenAI, Anthropic en Perplexity voeren dat niet uit. Daarover gaat ons artikel waarom ChatGPT je website niet kan lezen.
• Gestructureerde data. Met schema.org-markup, meestal in JSON-LD, vertel je machines in een vast formaat wie je bent: naam, adres, openingstijden, diensten. Google gebruikt gestructureerde data om de inhoud van pagina’s te begrijpen. Eerlijk is eerlijk: volgens Google is het geen vereiste om in de AI-functies van Google te verschijnen, en je hoeft er geen speciale markup voor toe te voegen. Zie het als een manier om misverstanden te voorkomen, niet als trucje.
• Consistente bedrijfsgegevens. Een AI-assistent combineert bronnen. Staan er op je website andere openingstijden dan in je Google Bedrijfsprofiel, of gebruik je op verschillende plekken een andere bedrijfsnaam, dan wordt het beeld troebel. Google noemt het Bedrijfsprofiel zelf als hulpmiddel om zichtbaar te zijn in AI-antwoorden en in gewone zoekresultaten.
• Reviews en vermeldingen door derden. Wat anderen over je zeggen, weegt mee. Voor de lokale zoekresultaten van Google tellen het aantal reviews, de beoordelingen en het aantal websites dat naar je linkt mee. En volgens Google kijken de AI-systemen naar een verscheidenheid aan bronnen. Een installateur die op zijn eigen site, in zijn Bedrijfsprofiel, op een branchesite en in de lokale krant hetzelfde verhaal vertelt, is een veel logischere aanbeveling dan een installateur die alleen over zichzelf praat.

Hoe verhoudt LLM-zichtbaarheid zich tot SEO?

LLM-zichtbaarheid bouwt voort op SEO, het vervangt het niet. Google is daar duidelijk over: vanuit Google gezien is optimaliseren voor AI-zoekfuncties optimaliseren voor de zoekervaring, en dus nog steeds SEO. Je hebt volgens Google ook geen speciale bestanden, Markdown-versies of aparte schema-markup nodig om in de AI-functies van Google te verschijnen.

Toch is een goede positie in Google geen garantie voor zichtbaarheid in ChatGPT of Perplexity. Er zijn drie belangrijke verschillen:

1. Andere crawlers. Googlebot voert JavaScript uit, de crawlers van OpenAI, Anthropic en Perplexity niet. Een site die prima in Google staat, kan voor ChatGPT een lege pagina zijn.
2. Minder plekken. Een AI-antwoord noemt vaak maar een handvol bedrijven. Er is geen tweede pagina, dus wie net buiten de selectie valt, is onzichtbaar.
3. Meer nadruk op samenhang. Een assistent smeedt informatie uit veel bronnen samen tot één antwoord. Tegenstrijdige of verouderde gegevens maken je een minder voor de hand liggende aanbeveling.

Kortom: wat goed is voor SEO, is meestal ook goed voor LLM-zichtbaarheid. Maar LLM-zichtbaarheid stelt extra eisen aan hoe leesbaar, eenduidig en goed onderbouwd je informatie is, op je eigen site en daarbuiten.

Wat kun je als bedrijf doen aan je LLM-zichtbaarheid?

Begin bij de basis: zorg dat AI-crawlers je site kunnen lezen, dat je gegevens overal kloppen en dat anderen over je schrijven. Dit zijn de stappen die we bij Blauwdruk zelf aanhouden:

1. Vraag het de AI zelf. Stel de vragen die je klanten stellen aan ChatGPT, Gemini, Copilot en Perplexity, bijvoorbeeld: “Welk advocatenkantoor in Eindhoven is gespecialiseerd in arbeidsrecht?” Noteer wie er genoemd worden en wat er over jou wordt gezegd. Antwoorden wisselen, dus herhaal dit af en toe.
2. Controleer de technische toegang. Kijk of je tekst in de HTML staat zonder dat JavaScript nodig is, en of je robots.txt of hostingpartij AI-crawlers niet blokkeert. Let vooral op OAI-SearchBot, Claude-SearchBot en PerplexityBot: met die bots zoeken ChatGPT, Claude en Perplexity websites op voor hun antwoorden.
3. Schrijf voor de vragen van je klanten. Maak per dienst, en waar relevant per plaats, een eigen pagina. Begin met een direct antwoord: wat je doet, voor wie en waar. Een kapper in Utrecht met een aparte pagina over krullen knippen heeft een duidelijker verhaal voor die vraag dan een kapper met alleen een homepage.
4. Zet de feiten op een rij. Vestigingsplaats, werkgebied, specialisaties, openingstijden, keurmerken en registraties: zet ze in gewone tekst op je site, niet alleen in een afbeelding of pdf.
5. Voeg gestructureerde data toe. Gebruik bijvoorbeeld LocalBusiness- of Organization-markup die precies overeenkomt met wat er op de pagina staat.
6. Maak je bedrijfsgegevens overal gelijk. Naam, adres, telefoonnummer en openingstijden moeten hetzelfde zijn op je website, in je Google Bedrijfsprofiel, op Bing Places, in Apple Business Connect en op branchesites.
7. Werk actief aan reviews. Vraag tevreden klanten om een review en reageer op wat er geschreven wordt, ook op kritiek.
8. Zorg dat anderen over je schrijven. Een vermelding bij je brancheorganisatie, een interview in de lokale krant of een samenwerking met een partner: onafhankelijke bronnen bevestigen wie je bent.
9. Meet wat je kunt meten. Google Search Console heeft sinds eind augustus 2026 voor alle websites een rapport over vertoningen in de AI-functies van Google; kijk daar meteen of je site niet per ongeluk van die functies is uitgesloten. Bing Webmaster Tools laat sinds februari 2026, in een openbare preview, zien hoe vaak je pagina’s worden geciteerd in onder meer Microsoft Copilot. En in Google Analytics zie je bezoekers die doorklikken vanaf bijvoorbeeld chatgpt.com of perplexity.ai.

Misschien mis je in dit rijtje het bestand llms.txt. Dat mag je zeker toevoegen, maar het is geen wondermiddel. Wat het wel en niet doet, lees je in llms.txt uitgelegd.

Hoe weet je waar je nu staat?

Het lastige aan LLM-zichtbaarheid is dat je het niet ziet zoals een positie in Google. Er is geen ranglijst die je even opzoekt. Je moet actief nagaan wat de assistenten over je zeggen, en waarom.

Precies dat doen we in de gratis LLM-scan: je ontdekt wat ChatGPT, Gemini en Google AI over je bedrijf weten, en wat ze missen. Daarna weet je of je met een paar gerichte aanpassingen verder kunt, of dat er meer nodig is. Wil je eerst weten hoe we werken, lees dan meer over onze aanpak voor LLM-zichtbaarheid of over een nieuwe website op ons framework.